Mezon — to‘liq ochiq kirishdagi jurnal. Barcha maqolalar nashr etilgan kundan boshlab internetda bepul va cheklovsiz ochiq: ularni o‘qish, yuklab olish va tarqatish mumkin. Obuna, ro‘yxatdan o‘tish yoki o‘qish uchun to‘lov talab qilinmaydi.
Jurnal Budapesht ochiq kirish tashabbusi (2002) bergan ta’rifga amal qiladi: ilmiy maqolalar har qanday foydalanuvchi uchun moliyaviy, huquqiy va texnik to‘siqlarsiz mavjud bo‘lishi kerak.
Nima uchun ochiq kirish
Ochiq kirish tadqiqot natijalarini ularga ehtiyoji bor har bir kishiga — boshqa tadqiqotchilar, o‘qituvchilar, talabalar, amaliyotchilar va qaror qabul qiluvchilarga — yetkazadi. Kutubxona byudjeti cheklangan tashkilotlar xodimlari ham maqolani to‘liq o‘qiy oladi. Ochiq maqolalar ko‘proq o‘qiladi va ulashiladi, bu esa ularning ilmiy ta’sirini oshiradi. Jamiyat mablag‘lari hisobidan bajarilgan tadqiqotlar natijalari esa yana jamiyatga qaytadi.
Nashrni tayyorlash xarajatlari o‘quvchilar hisobidan emas, balki maqola qabul qilingandan keyin olinadigan nashr to‘lovi hisobidan qoplanadi (batafsil — Nashr to‘lovi sahifasida).
CC BY 4.0 litsenziyasi
Maqolalar Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida nashr etiladi. Bu litsenziya har kimga quyidagilarga ruxsat beradi:
- materialni istalgan shakl va formatda nusxalash va tarqatish;
- uni moslashtirish, tarjima qilish va uning asosida yangi asar yaratish;
- materialdan har qanday, jumladan tijorat maqsadida foydalanish.
Yagona shart — mualliflik va asl nashrni to‘g‘ri ko‘rsatish (mualliflar, sarlavha, jurnal, jild, son, yil, havola) hamda materialga o‘zgartirish kiritilgan bo‘lsa, buni qayd etish. Litsenziyaning to‘liq matni: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ (yangi oynada ochiladi)
Mualliflik huquqi
Mualliflik huquqi mualliflarda qoladi. Maqola yuborish orqali mualliflar jurnalga maqolani birinchi bo‘lib nashr etish va uni CC BY 4.0 litsenziyasi asosida tarqatish uchun noeksklyuziv huquq beradi. Mualliflar maqoladan o‘z xohishiga ko‘ra — ma’ruzalarda, dissertatsiyada, kitoblarda — foydalanishi mumkin; bunda asl nashrga havola berish so‘raladi.
O‘z-o‘zini arxivlash
Jurnal har bir nashr etilgan maqolaning nusxasini o‘zi Zenodo ochiq repozitoriysiga joylashtiradi (batafsil — Indekslash va arxivlash sahifasida). Bundan tashqari, mualliflar maqolaning istalgan versiyasini hech qanday kutish muddatisiz (embargosiz) joylashtirishi mumkin:
- preprint — jurnalga yuborilgan qo‘lyozma, masalan, preprint serverlarida;
- qabul qilingan qo‘lyozma — taqrizdan keyingi yakuniy matn;
- nashr etilgan PDF — jurnal sahifalagan yakuniy variant.
Buning uchun institutsional repozitoriylar, fan sohasidagi arxivlar, shaxsiy sahifalar, ResearchGate, Academia.edu va Google Scholar profillari mos keladi. Iltimos, jurnaldagi maqola sahifasiga havola bering: shunda iqtiboslar bir joyda to‘planadi.
Maqolaga qanday havola berish kerak
Maqoladan foydalanganda mualliflar, nashr yili, maqola sarlavhasi, jurnal nomi, jild va son, sahifalar hamda DOI raqamini yoki maqola sahifasiga havolani ko‘rsating. Har bir maqola Zenodo arxivi orqali bepul DOI raqamini oladi, u maqola sahifasida ko‘rsatilgan. Shu sahifada tayyor iqtibos matni ham bir necha uslubda berilgan.
Uchinchi shaxslarga tegishli materiallar
Maqolada boshqa manbalardan huquq egasining ruxsati bilan olingan rasm yoki jadval bo‘lsa, ularga CC BY 4.0 emas, huquq egasi belgilagan shartlar tatbiq etilishi mumkin. Bunday materiallar izohida manba va foydalanish shartlari ko‘rsatiladi; ulardan qayta foydalanish uchun huquq egasining alohida ruxsati kerak bo‘lishi mumkin.
Odamlar va dasturlar uchun ochiqlik
Maqolalarning metama’lumotlari OAI-PMH protokoli orqali ochiq, bu esa BASE, OpenAIRE va boshqa ilmiy qidiruv tizimlariga ularni avtomatik yig‘ish imkonini beradi. Har bir maqolaning to‘liq matni va metama’lumotlari Zenodo ochiq repozitoriysida ham saqlanadi. Har bir maqola sahifasida iqtibos keltirish uchun tayyor formatlar (APA, GOST va boshqalar), shuningdek, BibTeX va RIS fayllari mavjud. Batafsil — Indekslash va arxivlash sahifasida.